คำว่าธรรมเริ่มต้นตั้งแต่สมาธิธรรม นี่คือสิ่งที่จะสัมผัสสัมพันธ์ให้เห็นชัดเจนภายในใจ การให้ทานการรักษาศีลนั้นก็เป็นผลที่เกิดขึ้นในใจ แต่ไม่เด่นชัดเหมือนสมาธิธรรม ปัญญาธรรม ตามขั้นของธรรมนั้นๆ จนถึงขั้นวิมุตติธรรม ธรรมนี้เป็นธรรมแท้  

หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน วัดป่าบ้านตาด

ชื่อของสมาธิก็ไม่ใช่ธรรมแท้ ชื่อของปัญญาก็ไม่ใช่ธรรมแท้ ชื่อของวิมุติหลุดพ้นหรือพระนิพพานก็ไม่ใช่ธรรมแท้ ธรรมแท้คือสิ่งที่สัมผัสกับใจของตน ว่าใจสงบเป็นสมาธินั่น ใจได้เริ่มสัมผัสสัมพันธ์ธรรมแล้ว สมาธิขั้นใดมีความสงบเย็นใจขนาดไหน ก็ทราบได้ชัดภายในใจ นี่คือธรรมแท้

หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน วัดป่าบ้านตาด

แม้จะเป็นขั้นแห่งธรรมที่ยังต่ำยังหยาบอยู่ก็ตามแต่ก็ยังเป็นธรรมแท้  เหมือนธนบัตรใบ 10 บาท 20 บาท ใบ 100 บาท 500 บาท เป็นธนบัตรที่จริงไปตามๆกัน มีคุณภาพตามลำดับลำดาของตนไปโดยลำดับ นี่ธรรมก็เช่นนั้นเหมือนกัน

หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน วัดป่าบ้านตาด
หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน วัดป่าบ้านตาด

คำว่าสมาธิธรรมเริ่มแรกตั้งแต่จิตสงบเพราะการภาวนา การอบรมจิตใจ การรักษาจิตใจ การบำรุงจิตใจด้วยสติ คลี่คลายสิ่งที่ปิดบังหุ้มห่อภายในจิตใจด้วยปัญญาโดยสม่ำเสมอ สมาธิก็เริ่มปรากฏขึ้น คำว่าสมาธิเริ่มปรากฏก็คือความสงบเย็นใจ ความมั่นคงของใจ ความมีหลักฐานของใจ เริ่มปรากฏขึ้นเป็นลำดับลำดาแล้วนั่น

หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน วัดป่าบ้านตาด

การพิจารณาทางด้านปัญญาคลี่คลายสิ่งที่รัดรึงภายในจิตใจด้วยอำนาจแห่งอุปาทาน เพราะเป็นสาเหตุมาจากความลุ่มหลงก็คลี่คลายไปตามหลักความจริง ให้เห็นได้โดยลำดับลำดา อุปาทานซึ่งเป็นสิ่งที่หนักมากยิ่งกว่าภูเขาทั้งลูกทับใจอยู่ตลอดเวลานั้น ก็จะคลายตัวออกไปโดยลำดับลำดา เพราะความรู้ ความรู้ความเข้าใจ ด้วยปัญญาที่เกิดขึ้นจากการพิจารณานั่นแล จะเป็นสิ่งที่คลี่คลายหรือแก้สิ่งที่มัดดึงจิตใจเอาไว้ ออกไปได้เป็นลำดับ 

เมื่อปัญญาได้ปรากฏขึ้น ยังผลให้จิตได้รับความเบาบางมากน้อยเพียงใด เราก็ทราบได้ชัดว่านี่ ธรรมแท้ที่เกิดขึ้นจากด้านปัญญาได้ปรากฏขึ้นแล้วอย่างนี้ อย่างนี้ …

กดที่นี่เพื่อรับฟังพระธรรมเทศนา

ถอดจากเทปพระธรรมเทศนา

หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน วัดป่าบ้านตาด

 ( นาทีที่ 12.20 ถึง 15.45  )

โดย : นะโม ศิษย์วัดป่า

ติดตามรับฟังพระธรรมเทศนา ธรรมะ คำสอน พ่อแม่ครูอาจารย์

พระกรรมฐานสายวัดป่า เพิ่มเติมได้ที่