วันนี้นับว่าเป็นมงคลแก่บรรดาพี่น้องเราทั้งหลาย ทั้งฝ่ายบรรพชิตคือพระและประชาชนคือญาติโยม ได้มาชุมนุมรวมกันเป็นธรรมสวนะขึ้นในสถานที่นี่ ธรรมะชุมนุมที่ตรงไหนที่สงบร่มเย็นมีในที่เช่นนั้นๆ ถ้ากิเลสชุมนุมที่ตรงไหนเป็นฟืนเป็นไฟเผาไหม้กันได้ทั่วโลกดินแดน เราจะเห็นได้ชัดๆ ว่าประเทศใหญ่ประเทศน้อยทั่วโลกเรานี้มีกี่ประเทศ ประเทศใหญ่ๆๆ แทนที่จะให้ความร่มเย็นแก่ประเทศเล็กประเทศน้อยได้อาศัยเป็นความอบอุ่นเย็นใจ แต่กลับกลายเป็นยักษ์เป็นผีกินตับกินปอดของประเทศเล็กๆ น้อยๆ จนไม่มีตับมีปอด นี่ละเรื่องของโลกของกิเลสเป็นอย่างนั้น ไม่ใช่ธรรม

ถ้าธรรมเป็นผู้ใหญ่เท่าไรยิ่งให้ความร่มเย็นแก่ผู้น้อยได้มาก เช่นประเทศเขตแดนแต่ละประเทศๆ นี้ต่างคนผู้ใหญ่มีความสมานสามัคคี เห็นอกเห็นใจเพื่ออุ้มชูโลกมนุษย์เรานี้ให้มีความสมานฉันท์ และความพร้อมเพรียงสามัคคีเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน แล้วต่างคนต่างปรึกษาหารือ ผู้ใหญ่นั้นละสำคัญ ผู้ใหญ่ปรึกษาหารือแล้วมีกฎกติกาบ้างอะไรบ้าง ตลอดถึงเป็นกฎหมายขึ้นมาปกครองชาติบ้านเมือง ประชาชนทั้งประเทศใหญ่ประเทศน้อยให้อยู่ในกรอบของความดีงาม เพื่อความสงบสุขแก่ชาติของตนๆ และทั่วโลก เป็นความประสานไปหมด อย่างนี้จะเป็นความเย็นยิ่งกว่านี้เป็นไหนๆ

นี่ละถ้ามีธรรมเข้าไปแทรกตรงไหนโลกจะมองเห็นใจกัน ถ้ากิเลสเข้าไปตรงไหนแล้วโลกจะมองเห็นใจกันได้ยากมาก ก็คือไม่มองนั่นเอง มองแต่หัวใจตัวเอง มองแต่ตัวเอง มองแต่ไส้แต่พุงของตัวเอง พุงคนอื่นตับปอดคนอื่นหมด ฉิบหายเท่าไรไม่สนใจ ดีไม่ดีกลับกลายเป็นนำสิ่งเหล่านั้นมาบำรุงรักษาตับปอดของตัวเองเสียอีก กิเลสกินไม่เลือกหน้า กินได้ตลอด กว้างขวางเท่าไรยิ่งทำให้โลกร้อนก็คือกิเลส ส่วนธรรมนี้ไม่มีที่จะให้เกิดความเดือดร้อนแก่ผู้ใดๆ ถ้าลงธรรมมีอยู่ในใจประเทศใหญ่ประเทศน้อยทั่วโลกดินแดน ต่างคนต่างมีธรรมก็เท่ากับต่างคนต่างเห็นใจซึ่งกันและกัน

แม้แต่สัตว์เขาก็รักชีวิตจิตใจ ไม่จำเป็นจะต้องไปหาศึกษาเล่าเรียนจากโรงร่ำโรงเรียน หรือแห่งหนตำบลใดในเรื่องความเป็นความตาย สัตว์ทั้งหลายรู้มาเป็นลำดับลำดา จนกระทั่งถึงมนุษย์เรา ซึ่งเรียนเรื่องความเป็นความตาย แต่แล้วก็ทำลายกันเลวยิ่งกว่าสัตว์ สู้สัตว์ไม่ได้ ถ้ามีธรรมแล้วต่างคนต่างมีความสงบร่มเย็น จึงขอให้ท่านทั้งหลายซึ่งเป็นชาวพุทธด้วยกัน นำธรรมพระพุทธเจ้าเข้ามาประสับประสานในหัวใจเรา และหัวใจทั่วๆ ไป ในบรรดาผู้เป็นชาวพุทธลูกศิษย์ตถาคต มีธรรมภายในใจเรียกว่าชาวพุทธทั้งนั้น แล้วให้ต่างคนต่างนำไปปฏิบัติ โลกนี้จะมีความเย็นมากมาย

เราอย่าเข้าใจว่าความเย็นความสุขความเจริญจะมีเพียงที่เราเห็น เรารู้กันอยู่เดี๋ยวนี้ นี้มันทั้งฟืนทั้งไฟทั้งน้ำทั้งท่า ทั้งของสกปรกของสะอาดสับปนกันอยู่เต็มไปในมนุษย์ มวลมนุษย์เรา จึงหาจุดใดที่จะเป็นความสุขให้ตายใจได้ยากนะ นี่คือเรื่องความสุขที่กิเลสมันก่อตั้งขึ้นมา สั่งสมขึ้นมา บำรุงขึ้นมา ถ้าธรรมไม่ได้บำรุงโลกก็นับวันร้อน สมบัติเงินทองข้าวของ ยศถาบรรดาศักดิ์ ความรู้วิชาเรียนมามากน้อย เราอย่าไปหวังพึ่งมันให้เต็มเนื้อเต็มตัวจนเป็นการตายใจ ต่างเขาตายใจ ต่างเราตายใจ กลายเป็นไฟเผากันด้วยทิฐิมานะ เย่อหยิ่งจองหองว่าตัวนี้เก่งท่านั้นท่านี้ สุดท้ายลงมาเรียนในวิชาหมากัดกัน เห่ากันว้อๆ แล้วก็กัดกันแหลกไปหมด

วิชาเหล่านี้เป็นวิชาของกิเลส ไม่เคยถอยใครง่ายๆ ไม่ยอมใครง่ายๆ จะเอาชนะ ให้ได้อย่างใจของกิเลสโดยถ่ายเดียว อันนี้อยู่ด้วยกันมากเท่าไรร้อนเป็นฟืนเป็นไฟไปหมด ถ้าธรรมมีภายในใจแล้วกระจายออกไปไหนเห็นอกเห็นใจซึ่งกันและกัน ไม่ว่าผู้ใหญ่ผู้น้อยมีความเคารพรักเมตตาสงสารซึ่งกันและกัน นี่ละธรรมเข้าไปตรงไหนมองเห็นใจกันชัดเจน ใจเขาใจเรา เมื่อเห็นใจเขาใจเราแล้วก็ประสานความดีงามต่อกันได้ อันใดที่จะเป็นภัยต่อสังคมเราซึ่งเป็นเรื่องของกิเลสก็ต่างคนต่างพยายามกำจัดปัดเป่าออกไป โลกก็ค่อยเย็นๆ สบายๆ

พระธรรมเทศนา

หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน

วัดป่าบ้านตาด จ.อุดรธานี